Slag om Verdun, om nooit te vergeten! (enkele foto's van de daguitstap)

woensdag 25 jun 2014

Woensdag 25 juni - Een bus vol Hoeilanders trok op 20 juni richting Verdun, de Franse vestingstad aan de Maas. Om precies te zijn naar Douaumont, een buurgemeente die na de hevige grondoorlog in 1916, nog maar acht inwoners telt. Douaumont, ooit 300 inwoners, is één van de dorpen die in de Grote Oorlog totaal van de kaart is geveegd: nu is het een van de ‘villages perdue’, een permanent herdenkingsoord voor de honderdduizenden Fransen, Duitsers en Afrikanen die zijn geofferd in wat ook wel meest zinloze veldslag ooit is genoemd. Bekende soldaten liggen er in sobere rijtjesgraven met bloeiende rode rozen. De stoffelijke resten van de soldaten die onbekend bleven bevinden zich in een gigantisch en luguber knekelhuis, het Ossuarium.
 
Jan Vanderstraeten uit Hoeilaart en auteur van een recent boek over antieke glasfoto’s uit de Eerste Wereldoorlog vervulde de rol van reisgids en verteller. In de bus deelde hij rood/blauwe brilletjes uit om een selectie van de oude stereobeelden die hij ooit had gekregen diepte en betekenis te geven. Aanvankelijk waren deze foto’s nog door de militaire censuur verboden. Nu is het een geschiedenisles die verteld móet worden.
 
De papieren oorlogsgeschiedenis komt tot leven als de bus aankomt bij het Ossuarium. Een zandkleurig langgerekt herdenkingsgebouw met een puntige uitzichttoren. In de krochten ervan liggen achter kijkgaten de resten van 130.000 mensen: hopen vol heupen, hun beenderen keurig gesorteerd naar soort. Hier is fotograferen verboden.
 
Niet alleen zij, ook de 16.142 bekende soldaten gaan in de monotone grafrijen haast ten onder in de massaliteit van deze begraafplaats. Alleen de 592 graven van Afrikaanse strijders uit het huidige Marokko hebben een op Mekka gerichte dwarse ligging. Vlakbij staat een recent monument dat herinnert aan de gesneuvelde Afrikanen: ‘Mort pour la patrie’.
 
Nog iets verderop ligt een gigantisch fort waaraan ruim 25 jaar is gebouwd en verbouwd. Het verdedigingswerk is tijdens WO-I afwisselend in Franse en Duitse handen geweest. In oktober 1916 is het terugveroverd door de Fransen en werd de verdediging versterkt met Senegalese en Somalische scherpschutters. Je kunt er kilometers lang in wandelen op twee niveaus. Het is er in het sombere fort kil en soms nat. Een toelichting voor bezoekers is er ook in het Nederlands: op papier en via audiogids.
 
Op en om het fort ogen de bomkraters nog vers. En ook veel loopgraven zijn 98 jaar na de Slag om Verdun nog diepe sporen in de aarde achter. Tegen 21 uur kwam de bus weer aan in Hoeilaart. Daar was het kermis. (met dank aan Rein van Gisteren)
 
Klik hier voor enkele foto's van Jan Vanderstraeten!
Klik hier voor de fotoshow! 
 
Klik hier voor enkele foto's van Rein van Gisteren!